Wcześniejsza emerytura – praca w warunkach szkodliwych

W Polsce emerytura przysługuje osobom, które osiągnęły wiek emerytalny i mają udokumentowany wymagany okres zatrudnienia. W nowym systemie wymagany jest natomiast odpowiedni poziom indywidualnego konta ubezpieczonego – emerytura zależy więc od wysokości kapitału gromadzonego przez całe życie. Wiek emerytalny w naszym kraju wynosi obecnie 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn, jednak ustawa o emeryturach i rentach przewiduje wydłużanie wieku emerytalnego docelowo do 67 roku życia począwszy od 1 stycznia 2013 r. Ustawa przewiduje jednak możliwość przechodzenia na wcześniejszą emeryturę, pod warunkiem spełnienia pewnych warunków.

Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS umożliwiają przejście na wcześniejszą emeryturę osobom pracującym w szkodliwych warunkach lub wykonujących pracę o szczególnym charakterze, czyli zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne i otoczenia. Takim pracownikiem jest np. pracownik organów kontroli państwowej, organów administracji celnej, pracownik wykonujący działalność twórcza lub artystyczną, nauczyciel, wychowawca lub inny pracownik wykonujący pracę nauczycielską. Jest to również żołnierz zawodowy, funkcjonariusz Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celnej, Służby Więziennej lub Państwowej Straży Pożarnej.

Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia – co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Natomiast osoby urodzone przed rokiem 1949 po spełnieniu wymaganych warunków mogą przejść na wcześniejszą emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w każdym czasie. Do tych osób nie odnosi się żadna data graniczna, do której należałoby spełnić warunki, aby uzyskać prawo do wcześniejszej emerytury.